Wat verandert er met het nieuwe Amsterdamse erfpachtstelsel.

Joost Beijers 19/11/2017

Meer dan  100.000 Amsterdamse huiseigenaren betalen de gemeente een erfpachtcanon, dit is  een jaarlijkse vergoeding of afkoopsom voor het gebruik van de grond onder een huis. In het huidige erfpachtstelsel wordt na een contractperiode de hoogte van de erfpacht opnieuw vastgesteld. Huiseigenaren werden dan vaak onaangenaam verrast en moesten fors meer gaan betalen omdat hun grond in de tussentijd, vaak 50 jaar, veel meer waard was geworden. Banken werden hierdoor een stuk terughoudender om huizen op erfpachtgrond te financieren omdat de  huiseigenaren door deze verhoging in de financiële problemen kon komen.

Wat is belangrijk voor een erfpachter?

De gemeente kent de waardestijging van een huis toe aan de locatie waar het staat. Dit wordt verantwoord in een ‘buurtstraatquote’ (BSQ), die per huis is berekend. Voor een huis met een BSQ van 5 procent betekent dit dat 5 procent van de waarde wordt toegerekend aan de grond. Voorbeelden van locaties met een BSQ van rond de 5 procent zijn minder gewilde wijken als Amsterdam-Noord, Zuidoost of Nieuw-West. De erfpacht in deze wijken is dan ook flink lager dan in populaire buurten als Amsterdam-Zuid of de Pijp, waar de waarde van een huis wordt soms wel voor de helft wordt bepaald door de grond. De meeste kritiek op het voorstel kwam dan ook vanuit deze buurten, waar bewoners tonnen kwijt kunnen zijn voor de afkoop van de erfpacht.

Overstappen voor 2020?

De gemeente Amsterdam biedt gunstige voorwaarden voor erfpachters die voor 2020 overstappen. Hierbij wordt de WOZ-waarde van 2014 of 2015 als vertrekpunt genomen. Wanneer je verwacht dat de WOZ-waarde in Amsterdam de komende jaren flink blijft stijgen, kan dit natuurlijk al flink schelen. Bovendien krijgen alle overstappers, los van het moment, 25 procent ‘overstapkorting’ op het eindbedrag, bovenop een korting op de grondwaarde van 10 procent. Ook dat scheelt flink, vooropgesteld dat de waardebepaling van de grond realistisch is.

Wie zijn erfpacht ineens wil afkopen, kan vanaf oktober dus prijsopgaaf krijgen. Wie in termijnen de erfpacht wil afkopen, kan in ieder geval de waarde van de grond laten vastleggen. Het lopende contract zal dan uitgediend moeten wroden, maar men weet dan wel waar men aan toe is. Wie helemaal niet wil overstappen, blijft in het huidige systeem, mét vooruitzicht op een fors hogere erfpachtcanon door een sterk gestegen WOZ-waarde.